Budo etiquette
Budo is de overkoepelende term voor Japanse krijgskunsten. De sporten die wij nu beoefenen zijn het resultaat van een lange geschiedenis aan traditie en gebruiken. Het woord is afgeleid van het karakter 武 (bu) wat kan worden vertaald als “oorlog, krijger of gevecht” en 道 (do), wat “weg” of “pad” betekent. Een bekend Japans gezegde, gelinkt aan budo is 礼に始まり礼に終わる (rei ni hajimari rei ni owaru), vrij vertaald kan worden als: “het begint en eindigt met een buiging”.
Maar het karakter voor “rei” heeft meerdere betekenissen. Naast “buiging”, staat dit ook voor “respect”, “etiquette” en “beleefdheid”. De buiging die wij bij het binnenkomen van de dojo, aan het begin van een les of wedstrijd maken is dus meer dan alleen een handling. Het is een teken van respect naar de dojo, naar de weg en naar de leraar en mede-leerling of tegenstander.
Budosporten zijn dus sporten waar etiquette hoog in het aanzien staan. Het naleven van bepaalde gedragsregels in de zaal en op de tatami (mat) is dan ook onderdeel van de sport.
Maar wat betekent dit praktisch gezien bij Haijme?
- We gaan respectvol met elkaar om en starten en eindigen alle oefeningen met het af- en aangroeten.
- Draag kleding die schoon en heel is. Het pak, de keiko-gi (keiko = training, gi = kleding) dient goed te passen. Wanneer een obi jouw niveau aangeeft is deze in de juiste kleur.
- Op de mat lopen we op blote voeten, als je hier vanaf stapt draag je slippers. Ook ouders, verzorgers c.q. publiek mogen niet met schoenen op de mat.
- Onderweg van en naar de les draag je nog niet de trainingskleding. Je kleedt je hiervoor in de kleedkamer om.
In de Japanse cultuur wordt er onderscheid gemaakt tussen “binnen” en “buiten”, Het “buiten” willen wij zowel fysiek (hygiëne) als mentaal (de zorgen van alledag worden achter gelaten, de focus ligt vanaf dat moment op de sport) buiten de dojo laten.
- Budoka’s zijn schoon en nagels zijn netjes en kort geknipt. Voeten zijn schoon. Het haar is schoon en hangt niet voor de ogen. Lang haar wordt vastgezet met bijvb. een haarbandje of vlecht.
- Sierraden als armbandjes, ringen, speldjes, kettinkjes e.d. zijn af en piercings uit. Ook haaraccessoires zijn niet scherp om verwondingen aan elkaar te voorkomen.
- We zorgen dat we de lessen niet verstoren met onze aanwezigheid. Dit kan door na het omkleden in de kleedkamer of kantine te wachten of stil op de tribune naar de les die bezig is te kijken. Tijdens de les hebben we aandacht voor de leraar en praten we niet door de uitleg heen.
- In de dojo gebruiken we geen consumpties. Eten, drinken en gezellig kletsen doen we in de kantine.
- Mobiele telefoons mogen niet voor overlast zorgen, zij zijn uitgeschakeld of in de tas in de dojo.
- Na de les laten wij de dojo netjes achter. De vloer van de mat wordt na gebruik geveegd.
Het kan voorkomen dat er een uitzondering wordt gemaakt. Zo kan het zijn dat je vanwege een wondje op jouw voet toch een sok draagt op de mat of je bijvoorbeeld een belangrijk telefoontje van familie verwacht. Overleg dit met jouw leraar, dan is er altijd een mouw aan te passen. Zolang het uitgangspunt maar wederzijds respect naar elkaar en naar de budo is.